{"id":4797,"date":"2023-10-05T08:39:00","date_gmt":"2023-10-05T08:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/?p=4797"},"modified":"2023-10-11T08:45:41","modified_gmt":"2023-10-11T08:45:41","slug":"literacka-nagroda-nobla-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/?p=4797","title":{"rendered":"Literacka Nagroda Nobla 2023"},"content":{"rendered":"\n

Laureatem literackiej Nagrody Nobla 2023 zosta\u0142 norweski pisarz i dramaturg Jon Fosse!<\/p>\n\n\n\n

Pisarz wychowa\u0142 si\u0119 i mieszka na zachodnim wybrze\u017cu Norwegii, dlatego te\u017c akcj\u0119 swoich utwor\u00f3w umieszcza cz\u0119sto w tych w\u0142a\u015bnie realiach. Jego debiut powie\u015bciowy (Raudt, svart<\/em>) ukaza\u0142 si\u0119 w 1983 roku, nied\u0142ugo potem pisarz wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 Zamkni\u0119ta gitara<\/em> (1985) i tomik poezji Anio\u0142 z wod\u0105 w oczach<\/em> (1986). W 1989 roku wraz z Alf-K\u00e5re Bergiem napisa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 dla dzieci\u00a0Niesko\u0144czenie p\u00f3\u017ano<\/em>, za kt\u00f3r\u0105 otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Literack\u0105 dla Literatury Dzieci\u0119cej w J\u0119zyku Nynorsk. By\u0142a to pierwsza z wielu nagr\u00f3d, kt\u00f3rymi uhonorowano Jona Fossego. Fosse nie tylko pisze ksi\u0105\u017cki, ale tak\u017ce t\u0142umaczy je na nynorsk. W 1994 roku Fosse zadebiutowa\u0142 na deskach Sceny Narodowej w Bergen sztuk\u0105\u00a0I nigdy si\u0119 nie roz\u0142\u0105czymy<\/em>. Od tamtej pory napisa\u0142 ponad 30 sztuk teatralnych.<\/p>\n\n\n\n

Sam Fosse swoj\u0105 technik\u0119 pisania powie\u015bci okre\u015bla angielskim s\u0142owem \u00abwriting\u00bb, gdzie dla autora najwa\u017cniejszy jest rytm pisania. Rytm opowie\u015bci odzwierciedla si\u0119 w sposobie postrzegania \u015bwiata przez bohater\u00f3w. Opowie\u015b\u0107 nie jest snuta przez narratora wszechwiedz\u0105cego, to raczej dialogi i czyny bohater\u00f3w pokazuj\u0105 ich uczucia i my\u015bli.<\/p>\n\n\n\n

Fosse jest minimalist\u0105 s\u0142owa \u2013 jego postacie m\u00f3wi\u0105 oszcz\u0119dnie, cz\u0119sto powtarzaj\u0105 swoje kwestie. S\u0142ownictwo dramaturga jest bardzo skromne. Akcja w jego utworach rozwija si\u0119 wolno \u2013 to napi\u0119cie mi\u0119dzy postaciami jest tu najwa\u017cniejsze, a nie wydarzenia. Jona Fossego fascynuje zwyczajno\u015b\u0107 i samotno\u015b\u0107. Jego bohaterowie borykaj\u0105 si\u0119 z emocjonalnym ch\u0142odem, nieumiej\u0119tno\u015bci\u0105 tworzenia wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkich. Ta „zwyczajno\u015b\u0107” problem\u00f3w podejmowanych przez pisarza sprawia, \u017ce jego utwory ciesz\u0105 si\u0119 tak du\u017cym uznaniem.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dla przypomnienia – w licz\u0105cej 122 lata historii literackiego Nobla polscy autorzy byli wyr\u00f3\u017cniani – w zale\u017cno\u015bci od przyj\u0119tego kryterium – 5 lub 6 razy. W\u015br\u00f3d laureat\u00f3w najwa\u017cniejszej nagrody \u015bwiata znale\u017ali si\u0119 Henryk Sienkiewicz (1905), W\u0142adys\u0142aw Reymont (1924), Czes\u0142aw Mi\u0142osz (1980), Wis\u0142awa Szymborska (1996) i Olga Tokarczuk (2018), a tak\u017ce Isaac Bashevis Singer (1978) – ameryka\u0144ski pisarz b\u0119d\u0105cy z pochodzenia polskim \u017bydem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Laureatem literackiej Nagrody Nobla 2023 zosta\u0142 norweski pisarz i dramaturg Jon Fosse! Pisarz wychowa\u0142 si\u0119 i mieszka na zachodnim wybrze\u017cu Norwegii, dlatego te\u017c akcj\u0119 swoich utwor\u00f3w umieszcza cz\u0119sto w tych w\u0142a\u015bnie realiach. Jego debiut powie\u015bciowy (Raudt, svart) ukaza\u0142 si\u0119 w 1983 roku, nied\u0142ugo potem pisarz wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 Zamkni\u0119ta gitara (1985) i tomik poezji Anio\u0142 z […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-4797","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rok-szkolny-2023-2024"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4797"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4799,"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4797\/revisions\/4799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/biblioteka.vlo.poznan.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}