\nw zwi\u0105zku z tocz\u0105c\u0105 si\u0119 w internecie dyskusj\u0105 wok\u00f3\u0142 mojego felietonu opublikowanego w \u201eFrankfurter Allgemeine Zeitung\u201d i kontrowersjami naros\u0142ymi z powodu faktu, \u017ce cytowane s\u0105 jego wyrwane z kontekstu fragmenty, postanowi\u0142am udost\u0119pni\u0107 Pa\u0144stwu ca\u0142o\u015b\u0107 oryginalnego tekstu w j\u0119zyku polskim.
\nZapraszam do lektury\u00a0
![\"\"](\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t4c\/1\/16\/1f642.png\")
\ud83d\ude42\nOkno
\nZ mojego okna widz\u0119 bia\u0142\u0105 morw\u0119, drzewo, kt\u00f3re mnie fascynuje i by\u0142o jednym z powod\u00f3w, dlaczego tu zamieszka\u0142am. Morwa jest hojn\u0105 ro\u015blin\u0105 – ca\u0142\u0105 wiosn\u0119 i ca\u0142e lato karmi dziesi\u0105tki ptasich rodzin swoimi s\u0142odkimi i zdrowymi owocami. Teraz jednak morwa nie ma li\u015bci, widz\u0119 wi\u0119c kawa\u0142ek cichej ulicy, po kt\u00f3rej rzadko kto\u015b przechodzi, id\u0105c w kierunku parku. Pogoda we Wroc\u0142awiu jest prawie letnia, \u015bwieci o\u015blepiaj\u0105ce s\u0142o\u0144ce, niebo jest b\u0142\u0119kitne, a powietrze czyste. Dzi\u015b podczas spaceru z psem, widzia\u0142am jak dwie sroki przegania\u0142y od swojego gniazda sow\u0119. Spojrza\u0142y\u015bmy sobie z sow\u0105 w oczy z odleg\u0142o\u015bci zaledwie metra.
\nMam wra\u017cenie, \u017ce zwierz\u0119ta te\u017c czekaj\u0105 na to, co si\u0119 wydarzy.
\nDla mnie ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu \u015bwiata by\u0142o za du\u017co. Za du\u017co, za szybko, za g\u0142o\u015bno.
\nNie mam wi\u0119c \u201etraumy odosobnienia\u201d i nie cierpi\u0119 z tego powodu, \u017ce nie spotykam si\u0119 z lud\u017ami. Nie \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce zamkn\u0119li kina, jest mi oboj\u0119tne, \u017ce nieczynne s\u0105 galerie handlowe. Martwi\u0119 si\u0119 tylko, kiedy pomy\u015bl\u0119 o tych wszystkich, kt\u00f3rzy stracili prac\u0119. Kiedy dowiedzia\u0142am si\u0119 o zapobiegawczej kwarantannie, poczu\u0142am co\u015b w rodzaju ulgi i wiem, \u017ce wielu ludzi czuje podobnie, cho\u0107 si\u0119 tego wstydzi. Moja introwersja d\u0142ugo zduszana i maltretowana dyktatem nadaktywnych ekstrawert\u00f3w, otrzepa\u0142a si\u0119 i wysz\u0142a z szafy.
\nPatrz\u0119 przez okno na s\u0105siada, zapracowanego prawnika, kt\u00f3rego jeszcze niedawno widywa\u0142am, jak wyje\u017cd\u017ca\u0142 rano do s\u0105du z tog\u0105 przewieszon\u0105 przez rami\u0119. Teraz w workowatym dresie walczy z ga\u0142\u0119zi\u0105 w ogr\u00f3dku, chyba wzi\u0105\u0142 si\u0119 za porz\u0105dki. Widz\u0119 par\u0119 m\u0142odych ludzi, jak wyprowadzaj\u0105 starego psa, kt\u00f3ry od ostatniej zimy ledwie chodzi. Pies chwieje si\u0119 na nogach, a oni cierpliwie mu towarzysz\u0105, id\u0105c najwolniejszym krokiem. \u015amieciarka z wielkim ha\u0142asem odbiera \u015bmieci.
\n\u017bycie toczy si\u0119, a jak\u017ce, ale w zupe\u0142nie innym rytmie. Zrobi\u0142am porz\u0105dek w szafie i wynios\u0142am przeczytane gazety do pojemnika na papier. Przesadzi\u0142am kwiaty. Odebra\u0142am rower z naprawy. Przyjemno\u015b\u0107 sprawia mi gotowanie.
\nUporczywie wracaj\u0105 do mnie obrazy z dzieci\u0144stwa, kiedy by\u0142o du\u017co wi\u0119cej czasu i mo\u017cna by\u0142o go \u201emarnowa\u0107\u201d, godzinami gapi\u0105c si\u0119 przez okno, obserwuj\u0105c mr\u00f3wki, le\u017c\u0105c pod sto\u0142em i wyobra\u017caj\u0105c sobie, \u017ce to jest arka. Albo czytaj\u0105c encyklopedi\u0119.
\nCzy aby nie jest tak, \u017ce wr\u00f3cili\u015bmy do normalnego rytmu \u017cycia? \u017be to nie wirus jest zaburzeniem normy, ale w\u0142a\u015bnie odwrotnie \u2013 tamten hektyczny \u015bwiat przed wirusem by\u0142 nienormalny?
\nWirus przypomnia\u0142 nam przecie\u017c to, co tak nami\u0119tnie wypierali\u015bmy – \u017ce jeste\u015bmy kruchymi istotami, zbudowanymi z najdelikatniejszej materii. \u017be umieramy, \u017ce jeste\u015bmy \u015bmiertelni.
\n\u017be nie jeste\u015bmy oddzieleni od \u015bwiata swoim \u201ecz\u0142owiecze\u0144stwem\u201d i wyj\u0105tkowo\u015bci\u0105, ale \u015bwiat jest rodzajem wielkiej sieci, w kt\u00f3rej tkwimy, po\u0142\u0105czeni z innymi bytami niewidzialnymi ni\u0107mi zale\u017cno\u015bci i wp\u0142yw\u00f3w. \u017be jeste\u015bmy zale\u017cni od siebie i bez wzgl\u0119du na to, z jak dalekich kraj\u00f3w pochodzimy, jakim j\u0119zykiem m\u00f3wimy i jaki jest kolor naszej sk\u00f3ry, tak samo zapadamy na choroby, tak samo boimy si\u0119 i tak samo umieramy.
\nU\u015bwiadomi\u0142 nam, \u017ce bez wzgl\u0119du na to, jak bardzo czujemy si\u0119 s\u0142abi i bezbronni wobec zagro\u017cenia, s\u0105 wok\u00f3\u0142 nas ludzie, kt\u00f3rzy s\u0105 jeszcze s\u0142absi i potrzebuj\u0105 pomocy. Przypomnia\u0142, jak delikatni s\u0105 nasi starzy rodzice i dziadkowie i jak bardzo nale\u017cy im si\u0119 nasza opieka.
\nPokaza\u0142 nam, \u017ce nasza gor\u0105czkowa ruchliwo\u015b\u0107 zagra\u017ca \u015bwiatu. I przywo\u0142a\u0142 to samo pytanie, kt\u00f3re rzadko mieli\u015bmy odwag\u0119 sobie zada\u0107: Czego w\u0142a\u015bciwie szukamy?
\nL\u0119k przed chorob\u0105 zawr\u00f3ci\u0142 wi\u0119c nas z zap\u0119tlonej drogi i z konieczno\u015bci przypomnia\u0142 o istnieniu gniazd, z kt\u00f3rych pochodzimy i w kt\u00f3rych czujemy si\u0119 bezpiecznie. I nawet gdy\u015bmy byli, nie wiem jak wielkimi podr\u00f3\u017cnikami, to w sytuacji takiej, jak ta, zawsze b\u0119dziemy prze\u0107 do jakiego\u015b domu.
\nTym samym objawi\u0142y si\u0119 nam smutne prawdy \u2013 \u017ce w chwili zagro\u017cenia wraca my\u015blenie w zamykaj\u0105cych i wykluczaj\u0105cych kategoriach narod\u00f3w i granic. W tym trudnym momencie okaza\u0142o si\u0119, jak s\u0142aba w praktyce jest idea wsp\u00f3lnoty europejskiej. Unia w\u0142a\u015bciwie odda\u0142a mecz walkowerem, przekazuj\u0105c decyzje w czasach kryzysu pa\u0144stwom narodowym. Zamkni\u0119cie granic pa\u0144stwowych uwa\u017cam za najwi\u0119ksz\u0105 pora\u017ck\u0119 tego marnego czasu \u2013 wr\u00f3ci\u0142y stare egoizmy i kategorie \u201eswoi\u201d i \u201eobcy\u201d, czyli to, co przez ostatnie lata zwalczali\u015bmy z nadziej\u0105, \u017ce nigdy wi\u0119cej nie b\u0119dzie formatowa\u0142o nam umys\u0142\u00f3w. L\u0119k przed wirusem przywo\u0142a\u0142 automatycznie najprostsze atawistyczne przekonanie, \u017ce winni s\u0105 jacy\u015b obcy i to oni zawsze sk\u0105d\u015b przynosz\u0105 zagro\u017cenie. W Europie wirus jest \u201esk\u0105d\u015b\u201d, nie jest nasz, jest obcy. W Polsce podejrzani stali si\u0119 wszyscy ci, kt\u00f3rzy wracaj\u0105 z zagranicy.
\nFala zatrzaskiwanych granic, monstrualne kolejki na przej\u015bciach granicznych dla wielu m\u0142odych ludzi by\u0142y zapewne szokiem. Wirus przypomina: granice istniej\u0105 i maj\u0105 si\u0119 dobrze.
\nObawiam si\u0119 te\u017c, \u017ce wirus szybko przypomni nam jeszcze inn\u0105 star\u0105 prawd\u0119, jak bardzo nie jeste\u015bmy sobie r\u00f3wni. Jedni z nas wylec\u0105 prywatnymi samolotami do domu na wyspie lub w le\u015bnym odosobnieniu, a inni zostan\u0105 w miastach, \u017ceby obs\u0142ugiwa\u0107 elektrownie i wodoci\u0105gi. Jeszcze inni b\u0119d\u0105 ryzykowa\u0107 zdrowie, pracuj\u0105c w sklepach i szpitalach. Jedni dorobi\u0105 si\u0119 na epidemii, inni strac\u0105 dorobek swojego \u017cycia. Kryzys, jaki nadchodzi, zapewne podwa\u017cy te zasady, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 nam stabilne; wiele pa\u0144stw nie poradzi sobie z nim i w obliczu ich dekompozycji obudz\u0105 si\u0119 nowe porz\u0105dki, jak to cz\u0119sto bywa po kryzysach. Siedzimy w domu, czytamy ksi\u0105\u017cki i ogl\u0105damy seriale, ale w rzeczywisto\u015bci przygotowujemy si\u0119 do wielkiej bitwy o now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie potrafimy sobie nawet wyobrazi\u0107, powoli rozumiej\u0105c, \u017ce nic ju\u017c nie b\u0119dzie takie samo, jak przedtem. Sytuacja przymusowej kwarantanny i skoszarowania rodziny w domu mo\u017ce u\u015bwiadomi\u0107 nam to, do czego wcale nie chcieliby\u015bmy si\u0119 przyzna\u0107: \u017ce rodzina nas m\u0119czy, \u017ce wi\u0119zi ma\u0142\u017ce\u0144skie dawno ju\u017c zetla\u0142y. Nasze dzieci wyjd\u0105 z kwarantanny uzale\u017cnione od internetu, a wielu z nas u\u015bwiadomi sobie bezsens i ja\u0142owo\u015b\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej mechanicznie i si\u0142\u0105 inercji tkwi. A co, je\u015bli wzro\u015bnie nam liczba zab\u00f3jstw, samob\u00f3jstw i chor\u00f3b psychicznych?
\nNa naszych oczach rozwiewa si\u0119 jak dym paradygmat cywilizacyjny, kt\u00f3ry nas kszta\u0142towa\u0142 przez ostatnie dwie\u015bcie lat: \u017ce jeste\u015bmy panami stworzenia, mo\u017cemy wszystko i \u015bwiat nale\u017cy do nas.
\nNadchodz\u0105 nowe czasy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"